Jaap neemt het adagium ‘op je lauweren rusten’ lang niet zo strikt als veel van zijn leeftijdsgenoten. Hij omschrijft zichzelf als een fanatiek klusser, tuinier en sporter, “dingen die ik kan doen omdat ik fysiek nog goed in elkaar zit.” Maar zijn beroep heeft hij nooit helemaal losgelaten. Zijn leven ademt nog steeds zorg. Zo vaccineert hij voor de GGD, bezoekt hij eenzame ouderen en is hij zorgreservist. “Mijn vak was nooit een baan, meer een manier van leven. Vroeger thuis hadden mijn ouders een huisarts die feitelijk een huisvriend was. Dat leek me een prachtig leven, dus riep ik vanaf mijn vierde dat ik huisarts wilde worden.” Zo gezegd, zo gedaan.
Op de toppen van je kunnen
Als hij na een mooie carrière afzwaait, lukt het Jaap niet goed om het beroep dat hij al die jaren met zoveel liefde en toewijding heeft uitgeoefend, vaarwel te zeggen. “Met name het wegvallen van menselijk contact laat een gapend gat achter. Minder emotioneel, maar minstens zo belangrijk: je vertrekt terwijl je op de toppen van je kunnen bent, zowel qua kennis als vaardigheden. Een vreemde bijkomstigheid van het pensioen.” Dus is Jaaps vertrek geen écht vertrek. Hij leest nog altijd de laatste vakliteratuur en volgt bijscholingen. En als Uden begin 2020 het epicentrum van de eerste coronagolf wordt, draagt hij vanaf dag één zijn steentje bij in zijn voormalige praktijk. “Ik verloor daar ruim twintig oud-patiënten. Dan zie je van dichtbij de impact van het virus op de samenleving en de zorg. Schrikbarend.”
Zeker van jezelf in crisistijd
Al snel wordt zijn inzet onderdeel van de Nationale Zorgreserve, herinnert Jaap zich, en wordt hij - officieel - zorgreservist. “Vanaf dat moment ontstond er een fijne structuur. Ze gaven en geven je bovendien alle ruimte voor kosteloze trainingen om de dingen waarin je je niet capabel genoeg voelt aan te scherpen. Dat vind ik heel sterk. Natuurlijk doet iedereen mee als de nood hoog is. Je kunt altijd íets doen. Maar het voelt fijn om bevoegd en bekwaam te zijn wanneer je nodig bent in crisistijd.”
Een leven lang leren
Zodra de coronavaccins beschikbaar zijn, pakt Jaap ook daar zijn verantwoordelijkheid. Hij start als vaccinatiearts bij de GGD. “In de vaccinatiecampagne zijn er twee groepen artsen die meedoen,” vertelt hij. “De gepensioneerden en de jongeren die aan het begin van hun carrière staan en nog niet goed weten welk pad ze willen volgen. Je hebt best intensief contact met elkaar. Ik kan de jongeren wat leren en leer nog eens wat van hen. En ze bevragen mij ook. Dat is hartstikke leuk.” Het is de bedoeling dat Jaap een aantal maanden meehelpt met vaccineren, burgers adviseert over vaccinatie en zo nodig hulp verleent bij calamiteiten in het vaccinatiecentrum. Inmiddels maakt hij zich op voor zijn vijfde jaar. Zijn belangrijkste motivatie? Opnieuw dat menselijk contact. “Ik ken veel van de mensen die ik vaccineer persoonlijk en vaccineer ook aan huis. Mooi en dankbaar werk.”
Voldoening en positiviteit
“Ik hoop dat het netwerk zorgreservisten blijft groeien,” zegt Jaap. “Dat steeds meer mensen zoals ik, maar ook zij die een carrièreswitch hebben gemaakt, gaan nadenken over wat het betekent om bij zo’n bijzondere groep te horen. De Nationale Zorgreserve is een groot vat vol potentie waar niemand aankomt. Totdat de nood hoog is. Dan staan we met z’n allen klaar. Mensen in heel het land die elkaar niet kennen en samen een stille kracht vormen. Dát is waar je voor tekent. Niet meer, niet minder. De voldoening en positiviteit die ik als zorgreservist de afgelopen jaren heb mogen ervaren, gun ik iedereen.”
In een wereld waarin noodsituaties niet langer een kwestie zijn van ‘of’, maar van ‘wanneer’, laat Jaap zien dat je zelfs na je carrière nog betekenisvol kunt zijn voor de zorg. Wil jij met jouw ervaring ook van betekenis zijn in crisistijd? Meld je vandaag nog aan als zorgreservist.